By DOEN Foundation
26th January 2026
Echte Prijzen, waarbij de verborgen milieu- en sociale kosten van producten zichtbaar worden gemaakt, ontwikkelen zich snel van losse pilots naar structurele toepassing. Tijdens het True Price Festival 2026 wordt een belangrijke volgende stap gezet met de lancering van de True Price Database. Deze nieuwe data-infrastructuur maakt het mogelijk om true pricing van voedsel op grote schaal toe te passen: voor organisaties die al met echte prijzen werken én voor partijen die hiermee willen starten, waaronder bedrijven, scholen, universiteiten en overheden.
Echte prijzen als instrument voor inkoop en beleid
De groeiende aandacht voor true pricing sluit aan bij recente beleidsontwikkelingen in Nederland. In een Kamerbrief benadrukt Minister Karremans en Staatsecretaris Aartsen het belang van duurzamere overheidsinkoop als hefboom voor systeemverandering. Echte prijzen bieden daarbij een concreet instrument om maatschappelijke kosten expliciet mee te wegen in aanbestedingen en inkoopbeslissingen, naast prijs en kwaliteit.
Van pilots naar infrastructuur
De afgelopen jaren zijn echte prijzen toegepast in uiteenlopende contexten: supermarkten, bedrijfscatering, campussen, horeca en retail. Deze pilots laten zien dat consumenten en organisaties bereid zijn om met echte prijzen te werken, mits de informatie transparant, begrijpelijk en consistent wordt aangeboden. Tegelijkertijd werd duidelijk dat verdere opschaling vraagt om een toegankelijke en betrouwbare databron.
Lancering True Price Database
De database bevat bij lancering data voor 10.000+ voedselproduct- en landcombinaties. Per product en per land van oorsprong worden effecten in de keten inzichtelijk gemaakt aan de hand van 12 impactcategorieën, waaronder klimaatverandering, landgebruik en biodiversiteit, luchtvervuiling en onderbetaling. Deze effecten worden vertaald naar gemonetariseerde uitkomsten, zodat organisaties kunnen zien waar maatschappelijke kosten ontstaan en waar gerichte verbeteringen mogelijk zijn. Met deze database ontstaat een schaalbaar fundament voor toepassing van echte prijzen in bedrijfsvoering, (publieke) inkoop, onderwijsprogramma’s en consumentencontexten.
De methodiek en data die aan de basis staan van de True Price Database krijgen ook internationaal erkenning. Zo baseerde The New York Times zich in een interactief artikel over de verborgen milieu-kosten van voedsel op data en analyses van True Price, waarmee de inzichten achter echte prijzen een wereldwijd publiek bereikten.
De ontwikkeling van de True Price Database is mede mogelijk gemaakt door steun van Stichting DOEN en Amsterdam Impact, die investeren in innovaties die bijdragen aan de opschaling en toepassing van echte prijzen.
Concrete resultaten uit de praktijk
De toepassingen die tijdens het festival worden gedeeld, laten de huidige reikwijdte van echte prijzen zien. In supermarkten, catering, retail en onderwijs is true pricing inmiddels op substantiële schaal toegepast. Bij De Aanzet werd true pricing ingezet op het merendeel van het groente-, fruit-, aardappel- en broodassortiment, goed voor circa 1 miljoen consumententransacties. In bedrijfscatering en horeca werd true pricing zichtbaar op meerdere locaties, waarbij dagelijks duizenden bezoekers in aanraking kwamen met echte prijzen.
Daarnaast verkochten Odin en Ekoplaza tijdens een actieweek bananen met een echte prijs in ruim 300 winkels, wat leidde tot ongeveer 20% extra afzet. De meeropbrengst werd geïnvesteerd in een revolverend fonds voor verduurzaming in de keten. Naar schatting kwamen hiermee honderdduizenden consumenten in aanraking met echte prijzen. Deze week zal ook in 2026 worden herhaald door de retailers.
Op campussen en in bedrijfsrestaurants werden in pilots tienduizenden producten verkocht met de mogelijkheid om de echte prijs te betalen. Via deze toepassingen kwamen tienduizenden studenten en medewerkers in aanraking met echte prijzen. In aanvullende retail- en food-to-go-pilots werd tussen januari en mei circa 30.000 consumenten bereikt.
Investeren in systeemverandering
De opschaling van echte prijzen wordt ondersteund door fondsen die investeren in langetermijnverandering. Het Friendly Future Fund verbindt true pricing aan de verduurzaming van de luchtvaart door de maatschappelijke kosten van vliegen inzichtelijk te maken en mee te nemen in investeringskeuzes. Daarmee wordt true pricing niet alleen een consumenteninstrument, maar ook een bouwsteen voor bredere sectortransities.
Tegelijkertijd vindt opschaling plaats via educatie: echte prijzen worden geïntegreerd in het bedrijfseconomieonderwijs op middelbare scholen en is vanaf 2027 ook onderdeel van dat examen. En bij hbo-opleidingen, waarvoor specifieke lespakketten zijn ontwikkeld voor studenten. Zo wordt true pricing verankerd als structureel onderdeel van economische besluitvorming.
Van inzicht naar structurele toepassing
Met de lancering van de True Price Database verschuift true pricing van losse pilots naar een structurele aanpak. Het True Price Festival 2026 markeert dit kantelpunt: echte prijzen worden toepasbaar voor een brede coalitie van organisaties, van bedrijven en supermarkten tot scholen, universiteiten en overheden.